Moord op Al-Qaida-chef komt als groep terrein wint in Afrikaanse conflictgebieden | Al Qaida

Het was een van Ayman al-Zawahiri’s laatste overwinningen. Iets meer dan een week voordat de leider van Al-Qaeda in Kabul werd gedood door raketten die werden afgevuurd door een Amerikaanse drone, vielen militanten van het grootste filiaal van de organisatie in Afrika bezuiden de Sahara de belangrijkste militaire basis in Mali aan.

De tactiek van de aanval was bekend – zelfmoordterroristen sloegen een gat in de verdediging zodat schutters verbijsterde verdedigers konden bereiken – maar de operatie betekende een grote escalatie.

In meer dan een decennium van opstandige oorlogvoering in Mali had Al-Qaida nog nooit een doelwit van zo’n belang of zo dicht bij de hoofdstad Bamako getroffen.

De aanval op de basis in Kati onderstreepte de vasthoudendheid van de organisatie in Afrika en elders, ondanks decennia van intense druk van een door de VS geleide terrorismebestrijdingscampagne en felle rivaliteit van een afgescheiden factie die de Islamitische Staat in Irak en Syrië (Isis of IS) werd. ).

“De internationale context is gunstig voor Al-Qaeda, dat voornemens is opnieuw te worden erkend als de leider van de wereldwijde jihad”, aldus een VN-rapport dat in juli is samengesteld op basis van inlichtingen die door de lidstaten zijn verstrekt.

De aanval in Mali vorige maand was een rechtvaardiging van het besluit van Zawahiri in 2011 om af te zien van de strategie van spectaculaire aanvallen tegen het westen, waar zijn voorganger, Osama bin Laden, de voorkeur aan had gegeven. In plaats daarvan gaf hij de regionale commandanten van Al-Qaida opdracht om lokaal winst te maken, zonder te worden afgeleid door pogingen om de internationale luchtvaart aan te vallen of Europese steden te bombarderen.

Het recente VN-rapport waarschuwde dat elk gebied dat door Al-Qaida of IS is uitgehouwen, in de nabije toekomst als lanceerplatform voor dergelijke operaties kan worden gebruikt.

“De dreiging van IS en Al-Qaida blijft relatief laag in niet-conflictgebieden, maar is veel groter in gebieden die direct door het conflict worden getroffen of er aan grenzen. Tenzij sommige van deze conflicten tot een succesvolle oplossing worden gebracht … zullen een of meer van hen een externe operationele capaciteit voor Isil incuberen [Islamic State of Iraq and the Levant]Al-Qaeda of een verwante terroristische groepering,” zei het.

De vooruitgang die in Mali werd geboekt, rechtvaardigde een ander onderdeel van Zawahiri’s strategie: draagvlak creëren. De grieven van gemarginaliseerde gemeenschappen zouden kunnen worden uitgebuit, vooral waar de overheid zwak of roofzuchtig was, vertelde hij leiders van aangesloten organisaties nadat ze in 2011 de controle over Al-Qaeda hadden overgenomen. Door samenwerking en zelfs gemengde huwelijken zouden sterke banden kunnen worden opgebouwd met lokale actoren. Als ze geweld gebruikten, moesten filialen doelen zoeken die als legitiem zouden worden beschouwd.

De strategie dateerde van vóór de opkomst van IS vanaf 2014, maar het succes van de rivaliserende groep gaf een impuls. Waar IS vertrouwde op angst en dwang om de lokale bevolking te koesteren, probeerde Al-Qaida in vergelijking daarmee gematigd te lijken.

Al-Qaida heeft grote tegenslagen te verduren gehad – bijna uitgeschakeld in Syrië en Irak en niet in staat om te concurreren met IS in sommige theaters, zoals Nigeria en de Sinaï-woestijn in Egypte.

Maar vooral in Afrika heeft de strategie van Zawahiri zijn vruchten afgeworpen. Wijlen de leider sloot persoonlijk een alliantie met al-Shabaab, de extremistische beweging die een groot deel van de Somalische plattelandsgebieden controleert en een troepenmacht van duizenden kan aanvoeren. In juli namen 500 al-Shabaab-strijders het op tegen Ethiopische troepen in een ongekende grensoverschrijdende inval. Het Somalische filiaal is ook rijk genoeg om miljoenen dollars naar de centrale leiding van Al-Qaida te sturen, suggereert de inlichtingendienst.

Grote problemen veroorzaakt door concurrentie om hulpbronnen als gevolg van klimaatverandering, politieke instabiliteit, massale ontheemding van de bevolking en de recente terugtrekking van Franse troepen uit Mali bieden al-Qaeda kansen voor verdere expansie, zeggen analisten.

Het filiaal van Al-Qaida in Mali, Jama’at Nusrat al-Islam wal Muslimin (JNIM), heeft snel misbruik gemaakt van de aanwezigheid van de Wagner-groep, een Russisch particulier militair bedrijf met banden met het Kremlin, ingehuurd om het strijdende leger van het land te ondersteunen.

Wagner is herhaaldelijk beschuldigd van systematische mensenrechtenschendingen, waaronder massamoorden op burgers, die lokale gemeenschappen tegen de regering opzetten en steun voor extremisten opbouwen.

De aanval op de Kati-basis buiten Bamako was een reactie op gouvernementele samenwerking met de Wagner Group, zei JNIM.

“We zeggen tegen de regering van Bamako: als je het recht hebt om huurlingen in te huren om de weerloze onschuldige mensen te doden, dan hebben we het recht om je te vernietigen en je aan te vallen”, legde de groep uit in een verklaring vertaald door de SITE Intelligence Group.

Generaal Stephen J Townsend, commandant van het US Africa Command, vertelde vorige week aan verslaggevers dat JNIM “op mars naar het zuiden” was.

“Ze zijn nu bijna aan het investeren … Ouagadougou, de hoofdstad van Burkina Faso, en ze beginnen nu met hun activiteiten in de … grensgebieden van de kuststaten. Dus dit is een grote zorg, denk ik, voor de wereld die toekijkt,” zei hij.

In Noord-Afrika is Al-Qaida nog steeds aanwezig, maar het is grotendeels uit Libië en Tunesië verdreven naarmate de chaos die eerder in het decennium werd waargenomen, is gekalmeerd.

Het filiaal in Jemen, hoewel ook zwakker dan voorheen, bestaat nog steeds en wordt door westerse veiligheidsexperts lange tijd als een potentiële bedreiging beschouwd. Buiten Afrika is de grootste winst geboekt in Afghanistan.

“De overwinning van de Taliban heeft de hand van Al-Qaida op zeer voorspelbare wijze versterkt… Dat is gewoon een feit”, zegt Daveed Gartenstein-Ross, CEO van het in de VS gevestigde bedrijf voor dreigingsanalyse Valens Global.

Al-Qaida heeft diepe relaties opgebouwd met belangrijke facties en hooggeplaatste leden van de Taliban die, hoewel verdeeld, bereid lijken de groep onder bepaalde voorwaarden een veilige haven te bieden. Het huis waarin Zawahiri met zijn gezin woonde toen hij werd vermoord, was eigendom van een medewerker van Sirajuddin Haqqani, de Afghaanse minister van Binnenlandse Zaken.

Andere prominente al-Qaida-veteranen bevinden zich in Iran, waar ze in 2002 zijn gevlucht, maar zijn nog steeds actief, ondanks beperkingen op hun bewegingen en communicatie, suggereren rapporten.

Een uitdaging voor de groep is dat veel duidelijke erfgenamen van al-Zawahiri zijn vermoord, zei Katherine Zimmerman, fellow bij het American Enterprise Institute in Washington.

Meld u aan voor First Edition, onze gratis dagelijkse nieuwsbrief – elke doordeweekse ochtend om 7.00 uur BST

Dit zijn onder meer jongere leiderschapskandidaten zoals Hamza bin Laden, de zoon van de oprichter, die tussen 2017 en 2019 stierf bij een drone-aanval in Pakistan. De nummer 2 van Al-Qaida werd in 2020 gedood in wat wordt beschouwd als een operatie van de Mossad in Teheran in 2020. .

Een belangrijke factor die Al-Qaeda kan helpen, is dat de VS en hun bondgenoten nu elders zijn gefocust.

“We besteden niet zoveel aandacht… en de vraag is in ieder geval hier in DC waarom we weer weg zouden draaien uit Azië?” aldus Zimmermann. “Wat zou de strategische afleiding zijn van onze nieuwe focus op China? Iedereen zegt een grote terreuraanslag, maar ik ben er eigenlijk niet van overtuigd dat die het zou doen.”

Leave a Comment